مانند كارنامهء اردشير كارنامهء انوشروان « 1 » مىخوانده‌اند ، ولى در دورهء اسلامى به همان اسم عربى كه ذكر كرديم معروف شده است . 2 . كتاب سيرة انوشروان پس از ترجمه شدن به زبان عربى در بين نويسندگان و اديبان و به‌خصوص در طبقهء دبيران و وزيران شهرت و اعتبار فراوان يافت و در رديف آثار مهم ادبى مانند كليله و دمنه و نظائر آن قرار گرفت . اين را از اينجا مىدانيم كه در اواخر همين قرن در زمان يحيى برمكى وزير با تدبير هارون الرشيد وى ابان بن عبد الحميد لاحقى را واداشت تا براى سهولت حفظ مطالب آن را با چند كتاب ديگر به نظم درآورد و ابان بن عبد الحميد نيز چنين كرد . ابان در سال 200 هجرى بدرود زندگى گفته و كتابهايى كه به تشويق برمكيان به شعر درآورده اينها بوده‌اند : 1 . كليله و دمنه ، 2 . سيرت اردشير ، 3 . سيرت انوشروان ، 4 . كتاب بلوهر و بوذاسف ، 5 . ( كتاب رسائل ، نامه‌ها ) ، 6 . كتاب علم الهند . « 2 » چنان كه پيداست همه اينها از كتابهائى بوده‌اند كه در همين قرن به عربى ترجمه شده و به احتمال قوى همهء آنها هم از زبان پهلوى ترجمه شده بوده‌اند . ابان در ازاى نظم اين كتابها پاداشهاى فراوان از برمكيان دريافت مىداشته ، نوشته‌اند كه وقتى كليله و دمنه را به نظم درآورد يحيى بن خالد ده هزار دينار و فضل بن يحيى پنج هزار دينار به او پاداش دادند . 3 . غير از اين كتاب كه ذكر آن گذشت در ادبيات پهلوى ساسانى و سپس در ادبيات عربى اسلامى كتابها و رساله‌هاى ديگرى هم به نام انوشروان وجود داشته است . در اينجا لازم است به اين مطلب توجه شود كه خسرو انوشروان در ادبيات عربى و اسلامى يكى از شخصيتهاى برجسته است كه از كارهاى نيك و خصال پسنديده و دادگرى او داستانها نقل شده ، و حتى حديث شريف « ولدت فى زمن الملك العادل » نيز كه نشان دهندهء شخصيت ممتاز او در نزد اعراب و مسلمانان است دربارهء اين پادشاه روايت شده ، و شهرت او در ادبيات عربى و

--> ( 1 ) . الفهرست ص 305 . ( 2 ) . الفهرست ص 119 به شرح حال ابان بن عبد الحميد اللاحقى مراجعه شود .